Фания Бекмансурова

🕌🤲Коръән багышлау догасы.

Әгуузу билләәһи минәш – шәйтаанир – раҗиим. Бисмилләәһир – рахмәәнир – рахиим. Барлык мактау – олуглауларыбыз күкләрне вә җирләрне юктан бар итүче галәмнәр хуҗасы, Кыямәт көненең гадел хөкемдары Аллаһ Тәгалә Раббыбыз Үзеңә булса иде. Йә, Раббым, Син хак, Син бер, Синнән башка Иләһ юк, Синең тиңдәшең юк,охшашың юк, Син мәңге тере. Син барча кимчелектән пакъсың. Син барсын да күрүче, ишетүче, белүче. Син бөеклек иясе, Син дан – шөһрәт, көч – кодрәт, хикмәт иясе, бөек акыл, бөек гыйлем, гүзәллек, юмартлык, гаделлек, камиллек иясе. Син шәфкатьле, рәхимле, мәрхәмәтле. Син безне ризыкландыручы, нигъмәтләүче, тәрбия кылучы, ихтыяҗларны үтәүче, саклаучы, яклаучы, кабул итүче, гафу итүче. Йә, Раббым, Үзеңә барча хәмед – сәнәләребез булса иде. Галәмгә рәхмәт итеп җибәрелгән пәйгамбәребез Мөхәммәд Мостафа салаллаһу гәләйһи вә сәлләмгә күңелебез түреннән чыккан салават шәрифләребез ирешсә иде. Кыямәткә кадәр иманнарына тугры калып, Үзеңнең юлыңда хезмәт иткән Иман һәм тәүхид әһелләренә хәер – догаларыбыз булса иде. Әәмиин Йә, Раббым, Коръән укырга ният кылдык. Үзеңнең ризалыгың өчен һәм Үзеңнең рәхмәтеңә ирешү өчен, шайтаннан ерак булу өчен, иман белән үткән кабер әһелләренең рухларын шатландыру өчен. Йә, Раббым, Коръәнне тәҗвид белән хатасыз укырга ярдәм ит, ихлас күңел, сәламәтлек, камил акыл, зиһен, зирәклек, Аның нечкә һәм яшерен мәгънәләренә дә төшенергә гыйлем, даими укырга теләк – хирыслык бир. Өйрәнүне һәм ятлауны җиңел һәм ансат ит. Әәмиин (Коръән уку) (Коръән укыганнан соң) Йә, Раббым, шушы Коръән шәрифне укыдык Үзеңнең ризалыгың өчен һәм Үзеңнең рәхмәтеңә ирешү өчен. Укыганда киткән хата – кимчелекләребезне Үзеңнең киң рәхмәтең белән гафу кылып, Үзең дөресләп кабул итсәң иде. Әәмиин Йә, Раббым, укуда хасил булган әҗер – савапларны багышладык галәмгә рәхмәт итеп җибәрелгән пәйгамбәребез Мөхәммәд Мостафа салаллаһу гәләйһи вә сәлләмнең рух шәрифләренә, аның гаилә әһелләренә, Атабыз Адәм гәләйһис – сәләм белән Һава радыйәллаһу гәнһәнең рух шәрифләренә, Атабыз Адәм гәләйһис - сәләм белән пәйгамбәребез салаллаһу гәләйһи вә сәлләм арасында килеп киткән барча пәйгамбәрләрнең рух шәрифләренә, сәхабәләрнең, шәһидләрнең, әүлия вә заһидларның, табигыйннарның, остазларыбызның, мәрхүм булган әти – әниләребезнең, кайната – кайнаналарыбызның, хәләл җефетләребезнең, әби – бабаларыбызның, мөселман ир һәм мөслимә кыз туганнарыбызның, кендек әбиләребезнең, сөннәт бабайларыбызның, сабый чакта вафат булган ир һәм кыз балаларның, өсләребездә хаклары булган әрвахларның, барча ир һәм кыз мөселман кардәшләрнең, Мөхәммәд салаллаһу гәләйһи вә сәлләмнең өммәтендә булган һәрберсенең рух шәрифләренә багышладык. Йә, Раббым, рухларын шат кылып, аларны кабер газапларыннан коткарсаң иде, булган гөнаһларын гафу итсәң иде һәм бездән аларны риза кылсаң иде. Йә, Раббым, шушы Коръән укыгандагы әҗер – саваплар хакына безнең белеп һәм белмичә кылган гөнаһларыбызны, яшьлек хаталарыбызны Үзеңнең чиксез рәхмәтең белән гафу итсәң иде, газапсыз ярлыкасаң иде. Йә, Раббым, безнең иманыбызны көннән – көн арттырып тәкъва мөселманнардан, хәерле мөселманнардан, үзең яраткан – сөйгән бәндәләреңнән булсак идек. Калган гомерләребезне дә хәерле гомердән кылып, Үзеңнең әмерләреңә буйсынып, тыйганнарыңнан тыелып, кушканнарыңны үтәп яшәсәк иде. Йә, Раббым, һәрвакыт туры юлыңда булып, гыйбрәт алучылардан, канәгать булучылардан, нигъмәтләреңнең кадерен белүчеләрдән, Үзеңә итагать итүчеләрдән, гыйбадәт кылучылардан, күп зикер итүчеләрдән булсак иде. Йә, Раббым, намазларыбызны калдырмыйча, үз вакытында, дөрес, ихлас, кабул булырлык итеп үти алсак иде. Үзеңнең туры юлыңда ныклы иман, гыйлем, зирәклек, кыюлык, тәвәкәллек, рух ныклыгы, көч- кодрәт, гайрәт, һидаять бир, Раббым. Йә, Раббым, күзләребез яхшы күрсен, колакларыбыз яхшы ишетсен, аяк – кулларыбыз сызлаусыз булсын. Башларыбызга зиһен, чәч бөртегебездән алып аяк бармакларыбызга кадәр барча әгъзаларыбызга шифа – сихәтеңне бир. Йә, Раббым, безне гүзәл холык, эчкерсез, йомшак күңел, нурлы йөз, ачык зиһен, юмартлык, төгәллек, гаделлек сыйфатлары белән нигъмәтлә. Сөйләгәндә фикеребез ачык, телебез туры булып, сүзләребезне, сөйләмебезне аңлаешлы, үтемле ит. Кешеләргә, мәхлукъләреңә шатлык – сөенечләр өләшүче булып яшәсәк иде. Йә, Раббым, кайгылы вакытта да, сөенечле вакытта да Үзеңне истән чыгармасак иде. Аякларыбыз хәерле юлларда гына йөрсен, кулларыбыз изгелек кенә эшләсен. Малларыбызны хәерле гамәлләргә сарыф итүне насыйп ит. Һөнәр һәм сәүдә эшләребезгә, малларыбызга бәрәкәт биреп, олы табыш һәм файда насыйп ит. Сәфәрләребез һәрвакыт уң булсын. Һәрбер эшебезне хәерле итеп, шәригатькә каршы эшләрдән ерак кыл. Хәерле гамәлләребезне даими ит. Йә, Раббым, Коръән укыган әҗер – савапларны укучыларга да, тыңлаучыларга да ирештереп барча хәерле дога – теләкләребез кабул булса иде. Бу мәҗлесне оештырып, туганнарны, дусларны, мөселман кардәшләрне очраштырганнары өчен мәҗлес хуҗаларына Үзеңнең рәхмәтеңне насыйп ит. Бу гамәлләрен хәерлеләрдән итеп әҗер – савапларын бирсәң иде һәм алардан разый булсаң иде. Йә, Раббым, бу йортка бәрәкәт бир, авыруларына шифа, бәхетсезләренә бәхет, өйләнгән балаларына мәхәббәт, тигезлек, татулык, барчасына иман байлыгы, исәнлек – саулык, хәерле гомер бир. Хәерле дога – теләкләрен кабул итеп, мәңгелек ахирәт тормышына күчкән әрвахларына да догаларны ирештерсәң иде. Йә, Раббым, бу мәҗлескә ерак һәм якыннан килеп, Үзеңнең рәхмәтеңне өмет итеп догага кул күтәреп утырган кардәшләребезнең дә үзләрен хәерле теләк – максатларына, ә әрвахларына догаларны ирештерсәң иде. Киселеп, бүленеп төрле юлларга кермичә, Үзеңнең туры юлыңда булып, дус – тату булып, белгәннәребезне уртаклашып яшәүләребезне насыйп итсәң иде. Шушы мәҗлестә матур итеп сөйләшеп утырган шикелле җәннәтләрдә дә очрашуларыбызны Аллаһ Тәгаләм Үзең насыйп ит. Әәмиин. Йә, Раббым, Үзеңнең рәхмәтеңне, ризалыгыңны, пәйгамбәребез салаллаһу гәләйһи вә сәлләмнең шәфәгатен, Ислам диненең алга баруын өмет итеп биргән бәндәләреңнең хәер – садакаларын Үзеңнең киң рәхмәтең белән кабул итеп әҗер – савапларыңны бирсәң иде. Аларга хәерле ниятләренә, морад – максатларына ирешергә насыйп ит. Биргән хәер – садакалары тәмуг утларына пәрдә булсын. Хәләл маллар, киң ризык, бәрәкәт бир. Әрвахларының рухларын шат кыл. Йә, Раббым, укыган намазларыбызны, тоткан уразаларыбызны, укыган сүрә вә аятьләребезне, догаларыбызны, зикер – тәсбихләребезне, салават шәрифләребезне, тәүбәләребезне, биргән садакаларыбызны, корбаннарыбызны, зәкятләребезне, гошерләребезне, фитыр садакаларыбызны, һәр барча хәерле гамәлләребезне, хәерле дога – теләкләребезне Үзеңнең киң рәхмәтең белән кабул кыл. Укыганнарыбыздагы, гамәлләребездәге, сораган теләкләребездәге хата – кимчелекләребезне гафу кыл. Әәмиин Йә, Раббым, файдалы гыйлем белән нигъмәтләсәң иде, хәерле гыйлем байлыгы бирсәң иде. Шул гыйлемне өйрәнү өчен сәламәтлек, сәләт, камил акыл, зиһен, зирәклек, хәерле гомер бирсәң иде. Яхшыны яманнан, хакыйкатьне ялганнан аера белеп дөрес итеп Үзең кушканча яшәсәк иде. Йә, Раббым, онытканнарыбызны искә төшер, белмәгәннәребезне өйрәт. Йә, Раббым, балаларыбыз тәкъва мөселманнардан, хәерле мөселманнардан, Үзең яраткан бәндәләрдән булсалар иде. Үзләре сау – сәламәт, күңелләре саф, йөзләре нурлы, диннәре дөрес, иманнары көчле булса иде. Йә, Раббым, Үзеңә итагать итүчеләрдән, гыйбадәт кылучылардан, фарыз һәм сөннәт гамәлләрен үтәүчеләрдән, гыйбрәт алучылардан, канәгать булучылардан, нигъмәтләреңнең кадерен белүчеләрдән, күп зикер кылучылардан булсалар иде. Йә, Раббым, аларга тәүфыйк, һидаять, зирәк акыл, гыйлем бир. Ислам динен куатләүче, оятны белүче, әхлаклы, әдәпле, тәрбияле, намуслы, тырыш, максатчан, эчкерсез, юмарт, тыйнак, гадел, эшчән, уңган булсалар иде. Укучы балаларыбызга ачык зиһен, тел байлыгы, тел ачкычлары бир. Укытучыларына, остазларына, иптәшләренә, барча кешеләргә күркәм итеп, сөйкемле итеп күрсәт. Эчке күңелләре, тышкы кыяфәтләре һәрвакыт күркәм булса иде. Йә, Раббым, әти – әниләрен, олыларны хөрмәт итеп, кечеләргә шәфкатьле, мәрхәмәтле, кешеләргә игелекле, ярдәмчел булсыннар. Чисталыкны, пакълекне яратсыннар, сафлыкка омтылсыннар. Йә, Раббым, кайгы – хәсрәт китермәсеннәр, күз яшьләре түктермәсеннәр. Балаларыбызга хәерле хәләл кәсепләр, хәләл сөт имгән, хәләл ризык белән ризыкланган иманлы хәерле парларын насыйп ит, салих вә тәкъва бәндәләреңә дус ит. Балаларыбыз безнең йөз аклыгы булса иде. Аларга хәерле озын гомер бир, Раббым. Аларның куанычларын күреп, шатлык – сөенечләр белән яшәргә насыйп ит. Әәмиин Йә, Раббым, бир ярдәмеңне сугыш афәтләрен күрүче мөселман кардәшләребезгә, әсирлектәге, нахакка төрмә – зинданнарга ябылган мөселманнарга, гарип – гораба, авыру – сырхау мөселманнарга, аларның гаиләләренә, ач – ялангач, мохтаҗ, бурычлы мөселманнарга, ятимнәргә, ялгызларга бир ярдәмеңне, Раббым! Йә, Раббым, динебез, милләтебез өчен көрәшеп шәһид киткән әби – бабаларыбызның рухларын шат кылсаң иде. Безнең дә алган белемнәребезне, тормыш тәҗрибәбезне милләтебезне Иманга кайтарырга сарыф итәргә язсаң иде. Йә, Раббым, халкыбыз Коръәннән, тарихтан гыйбрәт алып, динебезнең ни дәрәҗәдә камиллеген, хаклыгын, пакълеген, гаделлеген, хикмәтен аңлап, Ислам динендә булуның олы бәхет икәненә инанып, бүленмичә, таркалмыйча Үзеңнең туры юлыңнан барса иде. Шушы туры юлыңда милләтебез аек, иманлы, мәгърифәтле, гыйлемле, көчле, гайрәтле, зирәк, гадел, бердәм, батыр халыктан булып дөньяга өлге – үрнәк булса иде. Йә, Раббым, динебене тергезүдә тырышкан, мәчет, мәдрәсә, мәктәпләр салган яки салырга ярдәм иткән, мәдрәсәләрне матди ярдәм белән тәэмин итеп, шәкертләр укытуда ярдәмнәр күрсәткән һәр барча мөселман кардәшләребезгә әҗер – савапларыңны биреп, дәүләтләрен арттыр, малларына бәрәкәт бир. Мәчет һәм мәдрәсәләрдә белем бирүче мөгаллим – мөгаллимәләребезгә изге гамәлләренә әҗер – савапларыңны биреп Үзеңнең рәхмәтеңдә булсалар иде. Йә, Раббым, бир ярдәмеңне мөселман мосафир кардәшләргә. Юлларында бәла – казасыз, имин йөреп, аларның җан һәм малларын саклап, сәүдәләре, сәфәрләре җиңел һәм уңышлы булып, өй җәмагатьләре белән сәламәтлектә күрүшүне насыйп ит. Әәмиин. Йә, Раббым, барчабызга ярдәмеңне бир; авыруларга шифаңны, бәхетсезләргә бәхет, ач – ялангач, мохтаҗ мөселманнарга киң ризыгыңны, толларга толлык әҗере бир, тигезләргә тигезлек белән яшәргә, ялгызларга хәерле хәләл тиң парын табарга Аллаһ Тәгаләм насыйп ит. Уйламаган җирләрдән киң ризык – нигъмәтләр, көтмәгән җирләрдән шатлык – сөенечләр генә насыйп ит. Ике дөнья дәрәҗәсен бир. Ил – дөньяларыбыз тыныч, имин, тормышларыбыз мул, бәрәкәтле, кылган хәерле гамәлләребез кабул булып ахирәттәге урыныбыз җәннәт булса иде. Амин. Йә, Раббым, гөнаһларыбыздан пакълә, дога һәм теләкләребезгә рәхмәтең белән җавап бир. Ата – аналарыбызны ярлыка, аларга рәхимлек кыл, туганнарыбызның күңелләренә дә иман нурлары сал, хакыйкатьне төшендер. Йә, Раббым, түләнмичә калган бурычыбыз калмасын. Тәүбәләребезне кабул кылып безне газапсыз ярлыка. Ахирәтеңә түбәнсетелмичә, гөнаһларыбыз ачылмыйча кайтуны, рәхмәт фәрештәләреңнең каршы алуын, Үзеңнең хозурыңа иман белән баруны сорыйбыз. Йә, Раббым, безнең үлемебезне җиңел, хәерле ит. Каберләребезне киң нурлы кыл, сорау алучы фәрештәләргә ныклы иман белән җиңел җавап бирсәк иде. Йә, Раббым, Кыямәт көненең дәһшәтеннән имин кыл. Каберләребездән кубарылып мәхшәр мәйданына җыелганда йөзләребез якты – нурлы булып, гамәл дәфтәрләребезне уң тарафыбыздан бирелүне насыйп ит. Сират күперен яшен тизлегендә имин үтсәк иде. Мизанда хәерле гамәл үлчәвебезне авыр кыл, Мөхәммәд салаллаһу гәләйһи вә сәлләмнең шәфәгатен насыйп ит. Хисапсыз җәннәтеңә кертсәң иде, ахыргы мәңгелек урыныбыз: сөекле пәйгамбәребез Мөхәммәд салаллаһу гәләйһи вә сәлләмгә Вәсиләдәге урын, ә аның өммәте – безгә Фирдәвес җәннәте булса иде. Үзеңнең дидарыңны пәрдәсез күрергә насыйп ит. Йә, Раббиль галәмин, Әәмиин

САЙЛАП АЛГАН ЯЗМЫШ. 1️⃣

Яз быел иртә килде. Бар агачлар ап-ак чәчкәдә утыралар. Яз килү кешелек дөньясы өчен яңа тормыш, алдагы гомергә ышаныч, ниндидер могҗиза көтү бит ул. Әйе, ләкин исән-сау кешеләр өчен... Республика больницасының онкология бүлегендә ятучылар өчен яз килүнең дә, җимеш агачларыннан килгән хуш исләр дә, ләйсән яңгырлары да, бар дөньяның йокыдан уянуы да шатлык китерми. Алар күбесе үз урыннарыннан тормыйча, стенага карап ятуны хуп күрәләр. Күбесе терелүдән өметләрен өзгәннәр инде. Озын коридордан үткәндә дә бер-берсеннән карашларын яшерәләр... Рәйсә дә көн буена стенага карап ята. Чираттагы химиядән соң ризык та үтми. Ни булса капса да, шунда ук коса башлый. Бик авыр бирелде аңа бу процедуралар. Нигә ходай тизрәк алмыйдыр, гөнаһлары күп булганга шулай интегә торгандыр инде. Артыннан елап калыр кешесе юк. Ул инде бүгеннән китергә риза. Болай интегеп яту аны шул тиклем туйдырды. Әле химиятерапия курслары алырга монда яткырдылар, югыйсә буш өйдә берүзең үлем көтеп ятудан да авыр ни бар икән?! Аның белән янәшә яткан Фәния апаның көн саен балалары, оныклары килеп тула. Палата бер мәлгә җанланып, ямьләнеп китә. Алар килсә Фәния апа да яшәрә, авыртынуларын онытып алар белән көлә, шаяра, оныкларын сөеп туялмый. Рәйсә исә алар килсә юрганын башыннан ук ябынып стенага борылып ята, яисә коридорга чыгып китә. Аның янына гына беркем дә килми, үлеп китсә дә кемнәр җирләр?.. Беркөнне шулай, икәү генә калгач, Фәния апа, бик кыенсынып кына сорап куйды: -Күңелеңә авыр алма сеңлем, сорыйм әле. Синең гаиләң, балаларың юкмени? Нигә берсе дә хәлеңне белүче юк соң? Бу сораудан уттан курыккан кебек курка иде Рәйсә. Шуның өчен берсе белән дә аралашмады. Шулай да дөресен сөйлисе килмәде. Аның үз хәле хәл иде. Колаклары шаулап, башы чатнап авырта башлады. Күрәсең кан басымы күтәрелгәндер. -Бар, тик алар бик еракта. Кайта алмыйлар, - дию белән чикләнде. - Минекеләр якын яшиләр, аллага шөкер. Көн саен килеп йөремәгез димен дә бит, барыбер килеп җитәләр. "Әни, терелерсең, өметеңне өзмә”, - дигән булалар, җаныйларым. Үзем тапмасам да, үз балаларым кебек үстердем бит мин аларны. -Ничек, үзегезнең балалар түгелмени алар? "Әни”дип торалар бит! - Рәйсә аптыравыннан яткан җиреннән торып ук утырды. Фәния апа да җайлабырак, мендәрен аркасына куеп утырды. -Тыңлыйсың килсә үземнең тарихны сөйлим әле, вакыт та тизрәк үтәр. Күршедә генә яшәгән Раяз белән бергә үстек. Ул миннән ике яшькә олырак иде, аның сеңлесе Ләйлә белән бергә укыдык. Мин бәләкәйдән Раязны яшерен генә ярата идем. Ләкин ул мине исәпкә дә алмады, мәктәпнең чибәр “йолдызы” Зилә артыннан калмады. Армиядән дә Зиләгә хатлар яудырды.. Мин һөнәрчелек училищесын бетереп шәһәрдә, фабрикада тегүче булып эшли башладым. Авылга ял саен кайтып йөрдем. Раяз хезмәттән кайтып озак йөрмәде, Зиләне кәләш итеп алып кайтты. Бөтен авылны гөрләтеп туйлар үткәрделәр, күршегә Зилә килен булып төште. Икесе дә кино артистлары кебек чибәр иделәр... Аларга сокланмаган кеше булмагандыр. Өйләнешкәч, озак та тормыйча шәһәргә киттеләр яшьләр. Раяз шофер булып эшкә урнашты, Зиләнең һөнәре юк иде, шуңа да беркая да эшкә керә алмады. Ә кара эшкә урнашасы килмәде. Бер елдан игез балалары туды. Ике малай тугач Раязның шатланулары! Җирдән түгел, күктән йөргәндер! Боларны миңа гел Ләйлә сөйли иде. Укып беткәч тә без аның белән якын әхирәтләр булып калдык. Ялларга авылга кайткач та гел очраша идек, клубка да бергә чыктык. Артымнан озаткан егетләргә дә күңелем төшмәде, нигәдер берсен дә ярата алмадым. Һаман нидер көтә идем. Шулай бер-ике ел үтте, мин һаман шул шәһәрдә тегү фабрикасында эшләвемне дәвам иттем. Кайткан саен әниләр дә Раязлар турында сөйлиләр: кайчан кайтканнар, кайчан киткәннәр... Малайларына өч яшь чагында Зилә тагын да бәби алып кайтырга җыена. Баланы бик авыр күтәрә, тапкач та әле берничә көн имезергә насыйп була...Ләкин ниндидер сәбәпләр белән кан китүне туктата алмыйлар. Газиз балаларын, үзен үлеп яраткан ирен калдырып Зилә вафат була... Раяз бу фаҗигане бик авыр кичерде. Балалары белән әти-әнисе йортына кайтты. Барысына да бик авыр иде. Ләйлә дә эшеннән бушанып, балаларны үстерешергә кайтты. Мин дә ялларга кайтканда гел кереп ярдәмләшә идем. Шулай, Раяз белән якынаеп киттек, әти-әниләре дә этәргеч булганнардыр инде. Минекеләр бик риза түгелләр иде әлбәттә. Япь-яшь кызларын өч балалы иргә кемнең бирәсе килсен инде! Миңа Раяз да, балалар да бик җәл иделәр, шуңа да Раяз тәкъдим ясагач ризалыгымны бирдем. Раязны һаман да ярата идем шул. Әти-әниләр ярдәмендә йорт салып чыктык, балаларны үземнеке кебек яратып үстердем. Үзләре дә “әни” дип өзелеп тордылар, аллага шөкер. Раяз гына Зиләне озак вакыт оныта алмады, төннәрен ”Зиләм” дип саташып уяна иде. Шулай, балалар хакына, барысына да түздем. Фәлия исемле сеңлем бар иде. Иптәше авариядә һәләк булды, ике сабый белән калды. Берсенә биш, икенчесенә өч яшь иде. Бер елдан балалары белән безгә килеп егылды. -Апа, мин ялгыз яши алмыйм, күрше авылга кияүгә сораталар.Сезнең тормыш яхшы, балаларыгыз да хәзер исәйгән инде. Өч бала янына икесе сыяр әле апа, карап тор инде, зинһар! Соңыннан үземә алырмын,- дип инәлеп сорагач риза булдым. Күземә мөлдерәп карап торган сабыйларны ничек алып калмыйм инде! Минем туганымның балалары бит алар. Шулай итеп туганымның балалары да үземнеке була язды. Иптәше эчеп вафат булгач, тагын бер баласын күтәреп кайтты сеңлем. Бу вакытта Иделгә унике, Земфирага тугыз яшь иде инде. Безгә “зурәни,зурәти” дип йөрделәр. Күршедә, әти-әни йортында яшәсәләр дә, гел бездә булдылар. Әти-әниләр инде вафат булганнар иде. Шунысы үкенечле, нишләптер уртак балаларыбыз булмады, бар да ходай кулында шул. Раязның вафатына да биш ел үтте инде. Барлык балалар да башлы-күзле хәзер, оныклар үсеп килә, аллага шөкер. Шуларның шатлыгын күреп тагын әзрәк яшисе килә дә бит, нишлисең инде... Шулай да ходай миңа бик бәхетле гомер язган. "Әни,нәнәй” дип өзелеп торган балаларым бар, инде аларга исәнлек саулык телим!” Рәйсә, Фәния апаның сөйләвеннән соң,тәрәзә янына килеп басты. Тышта яңгыр ява башлаган. Түбәдән аккан яңгыр тамчыларының тып-тып килеп җиргә тамганын карап, үзенең үткән язмышын уйлады. Үзенең теләп,сайлап алган үкенечле язмышын. Бар иде аның гаиләсе, бар иде... Бер түгел ике тапкыр гаиләле булды. Биш баласы да булды... Ләкин аларны үзенә үстерергә генә насип булмады. Барысына да үзе гаепле. *** Мәктәптә укыганда ук, шомырт кара күзле, бөдрә чәчле чибәр кызны яратып йөрүчеләр күп булды. Бигрәк тә зур класслардан егетләр озатып килделәр. Укуга бик исе китмәсә дә, егетләргә ярый белә иде кыз. Үз классында укучы күршеләре Рәзиф тә калышмады. Рәйсәнең мәктәп букчасын күтәреп йөрү генә дә аңа әйтеп бетә алмаслык куаныч китерә иде. Җиденче класстан соң әнисе янына фермага эшкә чыкты Рәйсә. Бәләкәйдән шул сыерлар арасында, әнисенә булышып йөрегәнгә башка кая да булса урнашырга уйлап та карамады. Бердән, укуы да бик йомшак булды, шул өчлеләрдән артмады. Икенчедән, ялгыз әнисен дә ташлап китә алмады. Әнисе белән эшкә йөрегәч, сыер саву эшенең дә барлык нечкәлекләренә чаклы белә иде. Рәзиф тә колхозда калды. Трактористлар курсын тәмамлагач, аңа иске булса да трактор бирделәр. Авыл авыл инде, шәһәр түгел. Кичләрен шул авыл клубыннан башка барыр җир дә юк. Рәйсә дә иптәш кызлары белән клубка чыга иде. Шунда Илфатка гашыйк булды да инде.Чибәр, гармунда өздереп уйнаган егет Рәйсәнең төн йокыларын качырды. .Үз артыннан шәүлә кебек ияреп йөрегән Рәзифне ул исәпкә дә алмады, бар уйлары Илфатта булды Шаян, егетләр белән дә башка кызлар кебек оялып сөйләшмәгән кыз Илфатка да ошый иде Эх ул яшь чаклар! Егемеләп сыерны кул белән сауганда, кул-бармаклары берни сизми башлый иде. Кич җитсә бар аруын онытып сөйгәне янына чыгып чабулар... Илфат Рәйсәдән берничә яшькә олырак иде. Мәктәптән соң шоферлар курсын тәмамлап колхозда эшләп йөреде дә Армия сафларына китәргә вакыты җитте. Азаккы төннәрне алар бергә үткәрделәр... Рәйсәнең әхирәте Вәсилә мәктәп елларыннан ук Илфатны ярата иде. Шуңа да хушлашу кичәсендә Илфатның яраткан кызы булып, егетнең кочагында утыручы Рәйсәдән үлеп көнләште. Кулыннан килсә, кызны шунда ук буып үтерерлек булды. Илфат хезмәт итәргә Дингез флотына эләкте. Өч ел хезмәт итәчәк. Шул хәтле вакыт сөйгәненнән аерылып торуны күз алдына да китерми иде кыз. Илфаттан хатлар килеп торды, шулар белән юанып яшәде. Килгән хатларны куенына тыгып эшенә дә алып бара иде. Бик авыр чакларда,берсенә дә күренмичә, почмакка утырып кат-кат укый иде. Узе дә хатлар язды. Рәзиф фермада да, урамда да гел каршына килеп чыгып тора иде. Рәйсә белән әнисенә печәнен дә, кышкылыкка утынын да әзерләште, гел булышып торды егет. Әнисенең: ”Шул Рәзиф бигрәк изгелекле бала инде, шуңа күз салгала!”-дип әйтүен колагына да элмәде Рәйсә. Тапкан егет, мәмәй авыз! Аның Илфаты бар! Аның белән булган чакларын, егетнең кыю кулларын, назларын исенә төшереп үзалдына елмаеп куйды. Фермада эш күп, бик арып кайта иде кыз. Хәзер инде ул әнисенә булышып кына йөреми, үзенә егерме баш тана сыерлар бирделәр. Шуларны өйрәтеп хәлдән тая иде. Ул вакытларда әле машиналар юк, гел кул белән савалар иде. Кеше күрмәгәндә елап алган чаклары да булды. Сыер саву бер эш әле, малларның асларын кырырга, сөтләрне бушаткач ведроларны, бидоннарны, сөзгечләрне кайнар су белән юып, тазалап куярга кирәк. Беркөнне шулай яңарак бозаулаган тананы саварга булашканда, тегесе тибеп очырды. Сонгы вакытларда тазарып, түгәрәкләнеп киткән кыз әллә кая барып төште, аркасы белән таш идәнгә бәрелде. Шул чакта эчендә нидер өзелгән кебек булды. Коточкыч авыртудан ничек кычкырып җибәргәнен дә сизмәде. Савучы хатыннар йөгерешеп килеп җиткәндә, Рәйсә, эчен тотып бөгәрләнеп яткан килеш, ыңгыраша иде. –Эчемдә нидер өзелде ахрысы, үләм... Шул тирәдә тракторы белән тирес чыгарып йөрегән Рәзиф тә йөгереп килеп җитте. Озын –озакка сузмыйча Рәйсәне күтәреп тракторына утыртты да күрше авылда урнашкан больницага алып китте. Рәйсәне кертеп урнаштыргач та шундук кайтып китмәде, врачның чыкканын көтеп утырды. Берәр сәгатьтән олы гына яшьтәге врач чыкты. Рәзиф урыныннан сикереп торып врачның каршына басты. – Кызның иптәше сез буласызмы? Вот яшьләр! Борын аслары да кибеп бетмәгән, бала ясап өлгергәннәр.! Баланы саклап кала алмадык, хатының исән-сау! Рәзиф исә берни аңламый, ни булса да әйтә алмыйча тик басып торды. Ул ни дә булса аңлаудан ерак иде. ”Бала? Нинди бала?” Филизә Гильманова (дәвамын укыгыз)